Texniki SEO yoxlaması: saytınızı indekslənməyə hazırlamaq üçün addımlar
Mündəricat
- Texniki SEO yoxlamasına ümumi baxış
- Yoxlamaya hazırlıq — sayt strukturunu anlamaq
- Indeksləməyə hazırlıq üçün əsas addımlar
- 1. Robots.txt faylını yoxlayın
- 2. Sitemap.xml yoxlanışı
- 3. Google Search Console və Bing Webmaster Tools
- Məzmun və URL strukturu yoxlaması
- URL və kanonik etiketlər
- Təkrar məzmunun aşkarlanması
- Sayt sürəti və mobil uyğunluq
- Sürət optimizasiyası
- Mobil uyğunluq
- Server və HTTP status kodları
- Strukturlaşdırılmış məlumatlar və meta etiketlər
- Schema implementasiyası
- Meta başlıqlar və təsvirlər
- Texniki alətlər və necə istifadə etmək — praktik nümunələr
- Screaming Frog (və ya oxşar sayt crawler)
- Google Search Console
- PageSpeed Insights / Lighthouse
- Səhvlər və problemlərin diaqnozu
- Praktiki yoxlama siyahısı (Checklist)
- Nümunə: WordPress saytında texniki SEO yoxlaması
- Faydalı Linklər
- Sual-Cavab (FAQ)
- Texniki SEO yoxlaması nə qədər müddət çəkir?
- Robots.txt faylında “Disallow: /” nə deməkdir?
- Sitemap göndərdikdən sonra indekslənmə nə vaxt baş verir?
- Googlebot saytı yoxlayarkən hansı resursları yükləyir?
- Core Web Vitals nədir və niyə önəmlidir?
- Nəticə
Texniki SEO yoxlaması saytınızın axtarış motorları tərəfindən düzgün indekslənməsi və yaxşı görünməsi üçün vacib bir mərhələdir. Bu məqalədə saytınızı indekslənməyə hazırlamaq üçün atılmalı addımları addım-addım, praktik nümunələrlə izah edəcəyəm. Məqsədiniz yeni sayt və ya mövcud sayt üçün indeksləmə problemlərini aradan qaldırmaq və axtarış trafikinizi artırmaqdırsa, bu yoxlama siyahısı sizin üçün faydalı olacaq.
Texniki SEO yoxlamasına ümumi baxış
Texniki SEO yoxlaması saytın axtarış motorlarının botları tərəfindən anlaşıla bilməsi, indekslənməsi və göstərilməsi üçün texniki aspektlərin yoxlanılmasıdır. Buraya saytın server cavabları, URL strukturu, robots.txt, sitemap, kanonik etiketlər, strukturlaşdırılmış məlumatlar, mobil uyğunluq və sürət daxildir. Yaxşı texniki baza olmadan, ən yaxşı məzmun belə görünməz qala bilər.
Yoxlamaya hazırlıq — sayt strukturunu anlamaq
Yoxlamağa başlamazdan əvvəl saytın əsas strukturu və məqsədini müəyyənləşdirin. Hədəf açar sözlər, prioritet səhifələr və sayt xəritəsini bilmək yoxlamanı sürətləndirir.
- Sayt xəritəsi: saytınızın sitemap.xml faylını tapın və məzmunun necə təşkil olunduğunu anlayın.
- Prioritet səhifələr: hansı səhifələrin axtarış nəticələrində üstün yer tutmasını istəyirsiniz?
- Platforma: sayt WordPress, xüsusi CMS və ya statik mi? WordPress üçün permalinks və plagin konfiqurasiyasını yoxlayın.
Indeksləməyə hazırlıq üçün əsas addımlar
Aşağıda indekslənmə üçün həyata keçirilməli mühüm addımların xülasəsi verilir. Hər addımın altında nə üçün vacib olduğunu və necə yoxlanılacağını izah edəcəyəm.
1. Robots.txt faylını yoxlayın
Robots.txt axtarış motorlarının saytdakı hansı hissələri taraması və hansı hissələri taramaması barədə göstəriş verir. Yanlış konfiqurasiya bütün saytı bloklaya bilər.
- Robots.txt faylının URL-i: domain.com/robots.txt
- Disallow və Allow sətrlərinə diqqət edin. Xüsusilə “/wp-admin/” və ya digər administrativ qovluqların düzgün bloklandığına əmin olun.
- Sitemap yerləşməsi robots.txt-də göstərildisə, axtarış motorları onu avtomatik tapar.
2. Sitemap.xml yoxlanışı
Sitemap axtarış motorlarına saytınızda hansı URL-lərin olduğunu bildirir. Sitemap-in güncəl, kanonik URL-ləri və səhifə prioritetlərini düzgün əks etdirdiyinə əmin olun.
- Sitemap URL: domain.com/sitemap.xml və ya /sitemap_index.xml
- XML formatının səhvsiz olduğuna diqqət edin — validation alətlərindən istifadə edin.
- Saytınızda milyondan çox URL yoxdursa, bir sitemap yetərlidir; çox URL varsa, sitemap indeksindən istifadə edin.
3. Google Search Console və Bing Webmaster Tools
Saytı bu servisə əlavə edin və mülkiyyət doğrulaması edin. Burada indekslənmə problemləri, səhv kodlar və təhlükəsizlik xəbərdarlıqları görünəcək.
- İndeks statusunu yoxlayın — neçə səhifə indekslənir?
- Coverage hissəsində xətalar və xəbərdarlıqları yoxlayın (4xx, 5xx, Redirect loops).
- Sitemap göndərin və göndərilmə statistikalarını izləyin.
Məzmun və URL strukturu yoxlaması
URL strukturu aydın, qısa və açar söz dostu olmalıdır. Eyni zamanda duplicate (təkrar) məzmun və kanonik problemlərinə diqqət yetirin.
URL və kanonik etiketlər
- Hər səhifənin bir unikal kanonik etiketi olmalıdır.
- www və non-www, http və https versiyalarının uyğun redirektivlərlə həll olunduğunu yoxlayın.
- 301 redirektlərdən düzgün istifadə edin — 302 və ya meta-refresh-lərdən qaçın.
Təkrar məzmunun aşkarlanması
Təkrar məzmun axtarış motorları üçün qarışıqlıq yaradır. Canonical, noindex etiketləri və düzgün redirektlərlə təkrarları idarə edin.
Sayt sürəti və mobil uyğunluq
Axtarış motorları sayt sürətinə və mobil uyğunluğa böyük önəm verir. Mobil-first index konsepti səbəbindən mobil təcrübə prioritetdir.
Sürət optimizasiyası
- Server cavab müddətini (TTFB) yoxlayın.
- Şəkilləri optimallaşdırın (webp, düzgün ölçü).
- Cache (server və ya CDN) və gzip/brotli kompresiyasını aktiv edin.
- Render-blocking CSS və JavaScript-ləri minify və defer edin.
Mobil uyğunluq
Mobil testlər üçün Google Mobile-Friendly Test və real cihaz yoxlamalarından istifadə edin. Responsive dizayn və touch elementlərinin ölçüsünə diqqət edin.
Server və HTTP status kodları
Saytınızın URL-ləri düzgün HTTP status kodu qaytarmalıdır. Yanlış statuslar indekslənmə və istifadəçi təcrübəsinə mənfi təsir edir.
| 200 | Uğurlu — səhifə mövcuddur və indekslənə bilər |
| 301 | Daimi redirekt — köhnə URL yeni URL-ə yönləndirilməlidir |
| 302 | Müvəqqəti redirekt — axtarış motorları bunu indeksləməyə davam edə bilər |
| 404 | Tapılmadı — yoxlanılmalı və ya 301 ilə doğru səhifəyə yönləndirilməlidir |
| 500 | Server xətası — tez həll edilməli |
Strukturlaşdırılmış məlumatlar və meta etiketlər
Strukturlaşdırılmış məlumatlar (Schema) axtarış nəticələrində rich snippetlər üçün vacibdir. Ayrıca meta başlıqlar və təsvirlər hər səhifədə unikal olmalıdır.
Schema implementasiyası
- Ən vacib səhifələr üçün Product, Article, Breadcrumb, Organization kimi strukturlar əlavə edin.
- Structured Data Testing Tool və ya Rich Results Test ilə yoxlayın.
- JSON-LD formatını tövsiyə edirəm — daha sadə və səhvsizdir.
Meta başlıqlar və təsvirlər
- Hər səhifə unikal title və meta description-ə malik olmalıdır.
- Title 50–60 simvol, description 120–160 simvol aralığında ideal hesab olunur.
- Açar söz yığıcılığından (keyword stuffing) çəkinin; təbii və faydalı cümlələr yazın.
Texniki alətlər və necə istifadə etmək — praktik nümunələr
Bir neçə alət sizə yoxlamanı sürətləndirməyə kömək edəcək. Aşağıda hər alətin necə istifadə oluna biləcəyinə dair nümunələr var.
Screaming Frog (və ya oxşar sayt crawler)
- Nümunə: Saytınızı Screaming Frog ilə tarayın; 404 səhifələri, duplicate title-ları və kanonik problemləri asanlıqla görəcəksiniz.
- Filter bölməsində “Client Error (4xx)” və “Server Error (5xx)” seçərək səhvləri tapın.
Google Search Console
- Nümunə: Coverage → Error bölməsində “Submitted URL marked ‘noindex’” və ya “Server error” kimi problemləri izləyin.
- URL Inspection vasitəsi ilə konkret səhifənin indekslənmə vəziyyətini yoxlayın.
PageSpeed Insights / Lighthouse
- Nümunə: Mobil və Desktop hesabatlarını müqayisə edin; ən çox vaxt aparan resursları müəyyən edin.
- Valuable opportunities bölməsində təqdim olunan təklifləri prioritet olaraq tətbiq edin.
Səhvlər və problemlərin diaqnozu
Aşağıda tez-tez rastlanan problemlər və necə həll ediləcəyi göstərilmişdir.
| Problem | Diaqnoz |
| Sayt indekslənmir | Robots.txt və ya noindex meta yoxlayın, Search Console-da Coverage səhifəsinə baxın |
| Çox sayda 404 səhifə | Screaming Frog və Search Console ilə 404-ləri tapın; lazımdırsa 301 ilə yönləndirin |
| Yavaş səhifə | PageSpeed Insights ilə render-blocking resursları müəyyən edin və optimallaşdırın |
| Duplicate title və meta | Crawler ilə duplicate-ləri tapın; unikal başlıqlar yaradın |
Praktiki yoxlama siyahısı (Checklist)
Aşağıdakı mərhələləri icra edərək texniki SEO yoxlamasını tamamlamış olacaqsınız.
- Robots.txt faylını açın və bloklanmış əraziləri yoxlayın
- Sitemap.xml faylını tapın və Search Console-a göndərin
- Google Search Console və Bing Webmaster-da sayt əlavə edin
- Əsas səhifələrin HTTP status kodlarını yoxlayın (200, 301, 404, 500)
- Canonical etiketi bütün səhifələrdə düzgündürmü yoxlayın
- Meta title və description-lar unikal və optimallaşdırılıbmı?
- Schema.org strukturları tətbiq edilibmi?
- Mobil uyğunluq testi keçirin və mobil səhvləri aradan qaldırın
- PageSpeed və Core Web Vitals göstəricilərini yoxlayın
- Redirect zəncirləri və loop-ları yoxlayın
- Lazy-load və şəkil optimizasiyası tətbiq edin
- XML sitemap-də canonical olmayan və ya noindex səhifələr olmamalıdır
Nümunə: WordPress saytında texniki SEO yoxlaması
Praktik nümunə ilə göstərəcəyəm necə yoxlama aparmaq olar. Təsəvvür edin ki, saytınız WordPress üzərində qurulub və yeni domenə köçürmüsünüz.
- 1-ci addım: Search Console və Bing-də mülkiyyəti doğrulayın — domain və ya URL-prefix əlavə edin.
- 2-ci addım: Robots.txt faylını yoxlayın — WordPress üçün standart faylda “/wp-admin/” Disallow olmalıdır, amma səhifələrin bloklanmadığına əmin olun.
- 3-cü addım: Yoast SEO və ya Rank Math kimi plaginlərdən sitemap aktiv edin və sitemap URL-ni Search Console-a əlavə edin.
- 4-cü addım: Permalinks → Post name seçin və köhnə strukturdan 301 redirektlər yaradın (əgər varsa).
- 5-ci addım: Tema və plaginlər vasitəsilə strukturlaşdırılmış məlumatları (Breadcrumbs, Organization) əlavə edin və Rich Results Test ilə yoxlayın.
- 6-cı addım: PageSpeed təkmilləşdirmələri üçün caching, lazy load və şəkil optimizasiyası tətbiq edin.
- 7-ci addım: Saytı Screaming Frog ilə tarayın və duplicate title, missing alt attributes, 4xx/5xx səhvləri düzəldin.
Faydalı Linklər
Texniki SEO və ümumi SEO anlayışını dərindən öyrənmək və ya xidmətlərdən faydalanmaq üçün aşağıdakı resurslar faydalıdır:
- SEO xidməti — professional dəstək və texniki təkmilləşmə üçün yararlıdır.
- SEO nədir? — SEO-nun əsas anlayışları və strategiyası haqqında məlumat üçün oxuya bilərsiniz.
Sual-Cavab (FAQ)
Ən çox verilən suallar və qısa cavablar.
Texniki SEO yoxlaması nə qədər müddət çəkir?
Saytın ölçüsünə və problemlərin dərinliyinə görə dəyişir. Kiçik sayt üçün 1-3 gün, orta sayt üçün 1-2 həftə, böyük saytlar üçün isə daha uzun zaman lazım ola bilər.
Robots.txt faylında “Disallow: /” nə deməkdir?
Bu ifadə bütün saytın taranmasını qadağan edir və axtarış motorları tərəfindən indekslənməsinə mane olur. Yeni saytlar və ya test mühitlərində bu bəzən istifadə edilə bilər, lakin canlı saytda olmamalıdır.
Sitemap göndərdikdən sonra indekslənmə nə vaxt baş verir?
İndekslənmə dərhal başlaya bilər, lakin tam indekslənmə saatlarla və ya həftələrlə davam edə bilər. Search Console vasitəsilə URL Inspection ilə sürətlə göndərə və indeksləndiyini soruşa bilərsiniz.
Googlebot saytı yoxlayarkən hansı resursları yükləyir?
Googlebot səhifəni render etmək üçün HTML, CSS, JavaScript və bəzi media fayllarını yükləyir. Əgər resurslar bloklanıbsa, səhifənin render olunması və indekslənməsi mənfi təsirlənə bilər.
Core Web Vitals nədir və niyə önəmlidir?
Core Web Vitals istifadəçi təcrübəsinin əsas göstəriciləridir — Largest Contentful Paint (LCP), First Input Delay (FID) və Cumulative Layout Shift (CLS). Yaxşı göstəricilər daha yaxşı sıralama şansını artırır və istifadəçi məmnuniyyətini təmin edir.
Nəticə
Texniki SEO yoxlaması saytınızın axtarış motorları üçün sağlam bir baza qurması deməkdir. Robots.txt, sitemap, kanoniklər, HTTP status kodları, sürət və mobil uyğunluq kimi elementləri sistemli şəkildə yoxlayaraq indekslənmə problemlərini aradan qaldıra bilərsiniz. Hər addımı sənədləşdirin, prioritet verin və nəticələri Search Console vasitəsilə izləyin. Əgər texniki işləri özünüz idarə etməkdə çətinlik çəkirsinizsə, peşəkar yardım almaq faydalıdır; bunun üçün SEO xidməti və mövzu haqqında ümumi məlumat üçün SEO nədir? səhifələrindən yararlana bilərsiniz.

No Comment! Be the first one.